Maharani Yesubai महाराणी येसूबाई By Sayali Godbole-Joshi सायली गोडबोले जोशी

औरंगजेबाच्या २९ वर्षांच्या कैदेत राहूनही ज्यांनी स्वराज्याची मशाल विझू दिली नाही, त्या महाराणी येसूबाई यांचे हे असाधारण मराठी चरित्र आहे. छत्रपती संभाजी महाराजांच्या पत्नी, छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या सून आणि स्वराज्याच्या निष्ठावंत रक्षक — या महान राज्ञीचा जीवनप्रवास सायली गोडबोले-जोशी यांनी सखोल संशोधनातून मांडला आहे. मराठा इतिहासातील सर्वात दुर्लक्षित पण सर्वात प्रभावशाली व्यक्तिमत्त्वाची ही कथा आजच्या काळासाठीही तितकीच प्रेरणादायी आहे.

संभाजी महाराजांच्या हौतात्म्यानंतर मुघल कैदेत असूनही येसूबाईंनी छत्रपती शाहू महाराजांचे संरक्षण केले, राजाराम महाराजांना गादीवर बसवले आणि विखुरलेल्या मराठा सैन्याला एकत्र ठेवले. कूटनीती, धाडस, सहनशीलता आणि द्रष्टे नेतृत्व — या सर्व गुणांचा अद्भुत संगम त्यांच्या जीवनात दिसतो. संकट व्यवस्थापन, संस्थात्मक निष्ठा, सर्वसमावेशक नेतृत्व आणि वारसा नियोजन या आधुनिक तत्त्वांचाही इतिहासातून प्रभावी उलगडा या पुस्तकात मिळतो.